Ceny moich obraz├│w – czynniki, kt├│re wp┼éywaj─ů na ceny obraz├│w (na ceny prac artyst├│w mojego pokolenia).

ARTYSTYCZNE POCZ─äTKI Kiedy wiele lat temu (dyplom 1985), rozpoczyna┼éam prac─Ö artystyczn─ů, ceny moich prac by┼éy niskie. Wysoki czarnorynkowy kurs dolara sprawia┼é, ┼╝e obraz o wymiarach 100×80 cm kosztowa┼é w latach 80./90. ok. 400 USD.
Min─Ö┼éo ponad ─çwier─ç wieku. Dzi┼Ť 400 USD to stosunkowo ma┼éo. Obraz o podanych wymiarach kosztuje znacznie wi─Öcej. Niska cena w tamtych czasach wp┼éywa niekorzystnie na wycen─Ö obraz├│w pojawiaj─ůcych si─Ö w obiegu wt├│rnym.

INFLACJA Na prze┼éomie lat osiemdziesi─ůtych i dziewi─Ö─çdziesi─ůtych z┼éoty traci┼é na warto┼Ťci szybko i du┼╝o. 14 marca 1990 roku, G┼é├│wny Urz─ůd Statystyczny og┼éosi┼é, ┼╝e inflacja rok do roku wynios┼éa 1360 proc. ÔÇô dopiero tzw. plan Balcerowicza zdo┼éa┼é j─ů poskromi─ç. Inflacja zacz─Ö┼éa wyhamowywa─ç, ale o jej ostatecznym ustabilizowaniu si─Ö na akceptowalnym poziomie mo┼╝na m├│wi─ç dopiero po 2003 roku. Niemniej jednak niepomy┼Ťlna koniunktura gospodarcza nie pozwala┼éa na stabilizacj─Ö cen. Zanim artysta otrzyma┼é pieni─ůdze za sprzedany obraz warto┼Ť─ç uzyskanych pieni─Ödzy wielokrotnie spada┼éa. Trudno by┼éo ustala─ç ceny. To by┼éa jedna wielka hu┼Ťtawka. Cieszy┼éam si─Ö, ┼╝e moje obrazy s─ů ch─Ötnie kupowane, ale realna warto┼Ť─ç pieni─Ödzy, kt├│re za nie otrzymywa┼éam spada┼éa b┼éyskawicznie.

AUKCJE CHARYTATYWNE W pierwszy okresie transformacji (prze┼éom wieku) mieli┼Ťmy wysyp charytatywnych aukcji sztuki. Arty┼Ťci wspierali swoimi obrazami wiele takich aukcji. Prace przekazywali┼Ťmy w formie darowizny. Nie otrzymywali┼Ťmy ┼╝adnych pieni─Ödzy. Ponosili┼Ťmy koszt materia┼é├│w i oprawy, cz─Östo tak┼╝e transportu. Na pierwszych aukcjach obrazy uzyskiwa┼éy bardzo wysokie ceny. Na Wielkiej Gali Budownictwa (2000) moja praca o wymiarach 110×90 mia┼éa cen─Ö 17.000. Wtedy zacz─Öto organizowa─ç coraz wi─Öcej aukcji i ludzie przestali kupowa─ç obrazy, a je┼Ťli ju┼╝ dochodzi┼éo do sprzeda┼╝y obraz mia┼é nisk─ů cen─Ö. Jednak po obrazy wci─ů┼╝ si─Ö do nas zg┼éaszano, a my nie potrafili┼Ťmy odm├│wi─ç.

PLENERY W tym samym czasie rozkwit┼éo ┼╝ycie plenerowe. W┼éa┼Ťciciele obiekt├│w hotelowych znale┼║li spos├│b na pozyskanie dzie┼é sztuki. Artystom to odpowiada┼éo. By┼éo swoistym barterem, gdzie w zamian za obraz artysta mia┼é zapewniony zwykle dwutygodniowy pobyt w ┼éadnym miejscu, w towarzystwie innych artyst├│w, warunki do pracy. Tylko, ┼╝e i tu wycena obraz├│w by┼éa niekorzystna dla artysty.

KRADZIE┼╗ Prawie ka┼╝demu arty┼Ťcie skradziono jego prace. Ja r├│wnie┼╝ straci┼éam w ten spos├│b wiele obraz├│w. Obrazy “gubi┼éy” si─Ö w galeriach, albo na wystawach. Je┼Ťli pojecha┼éy za granic─Ö, cz─Östo nie mia┼éam szans ich odzyska─ç. Czasem jedynym wyj┼Ťciem by┼éo zgodzi─ç si─Ö na jak─ů┼Ť mizern─ů rekompensat─Ö. Nie mieli┼Ťmy (i nie mamy ┼╝adnej prawnej ochrony). Niekt├│re z tych obraz├│w pojawiaj─ů si─Ö na wt├│rnym rynku. Internet pozwala monitorowa─ç transakcje. Niestety min─Ö┼éo tak du┼╝o czasu, ┼╝e nie zachowa┼éy si─Ö dokumenty. Galerie ju┼╝ nie istniej─ů. Wszystko si─Ö zmieni┼éo. W┼éa┼Ťciwie nie wiem nawet jak mog┼éabym dowodzi─ç, ┼╝e obraz zosta┼é skradziony. Tak czy inaczej, je┼Ťli kto┼Ť wszed┼é w posiadanie obrazu t─ů drog─ů, mo┼╝e go teraz sprzeda─ç po zani┼╝onych cenach. Od roku 2000 kataloguj─Ö swoje obrazy. Ka┼╝dy obraz posiada numer, jest opisany, wydaj─Ö certyfikat autentyczno┼Ťci i w┼éasno┼Ťci. Zach─Öcam osoby, kt├│re posiadaj─ů moje obrazy do przysy┼éania dobrych jako┼Ťciowo zdj─Ö─ç oraz wymiar├│w pracy wraz z informacj─ů, jak wesz┼éy w jej posiadanie. Na tej podstawie skataloguj─Ö obraz i wydam certyfikat.

WDZI─śCZNO┼Ü─ć Czasem chcia┼éam komu┼Ť sprawi─ç przyjemno┼Ť─ç, okaza─ç wdzi─Öczno┼Ť─ç. Wtedy otrzymywa┼é m├│j obraz.

Opisane wy┼╝ej czynniki wp┼éywaj─ů na wysoko┼Ť─ç cen moich prac, a szczeg├│lnie na ceny obraz├│w, kt├│re pojawiaj─ů si─Ö na rynku wt├│rnym (domy aukcyjne, galerie internetowe, galerie komercyjne). Kto┼Ť, kto otrzyma┼é za darmo lub naby┼é obraz bardzo tanio, mo┼╝e go odsprzeda─ç poni┼╝ej obecnych cen rynkowych.

Opisuj─Ö te mechanizmy, aby nie czuli si─Ö Pa┼ästwo zdezorientowani lub oszukiwani przez galerie i marszand├│w, u kt├│rych moje prace maj─ů znacznie wy┼╝sze ceny. Cho─ç moje obecne ceny s─ů wy┼╝sze, nie rekompensuj─ů koszt├│w tw├│rczo┼Ťci ponoszonych przeze mnie. Bo moim kosztem nie jest jedynie namalowanie konkretnego obrazu. To ca┼éokszta┼ét dzia┼éa┼ä podejmowanych po to, aby moja sztuka by┼éa prawdziwa i wa┼╝na dla odbiorc├│w. ┼╗eby by┼éa obecna w galeriach (wystawy) i w publikacjach, podana estetycznie i pokazywana w ciekawy spos├│b. To koszt rozwijania i doskonalenia warsztatu oraz podr├│┼╝y artystycznych. Nie “produkuj─Ö” obraz├│w. Ka┼╝dy obraz jest unikalny. Staram si─Ö poprzez niego zwr├│ci─ç uwag─Ö odbiorcy na rzeczy, kt├│re s─ů dla mnie wa┼╝ne lub sprawi─ç mu rado┼Ť─ç. [Moje malarstwo]

Zapraszam do pracowni, tu mog─ů Pa┼ästwo zobaczy─ç wiele moich prac, co pozwoli podj─ů─ç w┼éa┼Ťciw─ů decyzj─Ö. Prosz─Ö pami─Öta─ç, ┼╝e rzadko ta┼äsza praca jest t─ů najlepsz─ů.

Beata W─ůsowska

Comments are closed.